Pulszdrowia

Portal Twoich możliwości
Prowadzony przez ekspertów

DIETA
ZDROWE ŻYWIENIE
SIŁA ŚWIADOMOŚCI
AKTYWNIE PO ZDROWIE
FORUM
OGŁOSZENIA
- Wszystkie
- Artykuły
- Diety
- Specjaliści
- Produkty ekologiczne
- Przepisy

Obejmujemy Patronat:

Cykl konferencji "Współczesne kierunki działań prozdrowotnych", które odbywają się październik 2013-czerwiec 2014, Warszawa

III Maraton Aqua Fitness, Lublin

Targi Zdrowo Zakręcone, Lublin

II Spotkanie z Psychodietetyką Praktyczną, Warszawa

Akcja Aqua Fit-poczuj lekkość- autorski program prozdrowotny

Rozpoczęcie współpracy z Polskim Towarzystwem Dietetyki

Aktywnie po zdrowie

Uzależnienie od papierosów

Palenie tytoniu jest główną, możliwą do wyeliminowania, przyczyną zgonów i chorób układu oddechowego. Jest to choroba przewlekła, wymagająca stałej uwagi, poradnictwa i leczenia.

Jak rozpoznać uzależnienie od tytoniu?

Stwierdzenie 3 lub więcej spośród następujących objawów:

-Odczucie potrzeby palenia

-Trudności w kontrolowaniu zachowań związanych z paleniem

-Tolerancja dawki (oznacza to, że z biegiem czasu potrzeba coraz częstszego palenia)

-Postępujące zaniedbywanie innych zainteresowań z powodu palenia

-Kontynuowanie palenia pomimo wiedzy na temat jego szkodliwego wpływu na organizm

-Występowanie nikotynowego zespołu abstynencji (wyróżniamy objawy subiektywne, takie jak: psychiczny „głód” nikotyny, niepokój, napięcie, nerwowość, trudności w koncentracji uwagi i odprężeniu się, poczucie dyskomfortu, obniżony nastrój, zaburzenia snu, zwiększony apetyt; objawy obiektywne: obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zwolnienie akcji serca, zaburzenia pamięci i wybiórczej uwagi, przyrost masy ciała)

Do oceny stopnia uzależnienia od nikotyny używa się tzw. testu Fagerströma:

• Jak szybko po przebudzeniu zapalasz pierwszego papierosa?

o do 5 minut - 3 punkty

o 6 - 30 minut - 2

o 31 - 60 - 1

o powyżej 60 minut – 0

• Czy masz trudności z powstrzymaniem się od palenia w miejscach, w których jest to zakazane?

o tak - 1

o nie – 0

• Z którego papierosa jest Ci najtrudniej zrezygnować?

o Z pierwszego - 1

o Z każdego innego - 0

• Ile papierosów wypalasz w ciągu dnia?

o mniej niż 11 - 0

o 11 - 20 - 1

o 21-30 - 2

o powyżej 31 -3

• Czy częściej palisz papierosy w ciągu pierwszych godzin po przebudzeniu, niż w pozostałej części dnia?

o tak - 1

o nie - 0

• Czy palisz papierosy nawet wtedy, kiedy jesteś tak chory/a że musisz leżeć w łóżku przez większość dnia?

o tak - 1

o nie – 0

Interpretacja wyników:

• suma punktów 0 - 3 świadczy o niskim stopniu uzależnienia od nikotyny

• suma punktów 4 - 6 świadczy o średnim stopniu uzależnienia od nikotyny

• suma punktów powyżej 6 punktów świadczy o silnym stopniu uzależnienia od nikotyny.

Silny stopień uzależnienia jest wskazaniem do leczenia zastępczego w trakcie odzwyczajania się od nałogu palenia.

Kilka informacji na temat biologii działania:

Główny alkaloidem tytoniu jest nikotyna. 1 gram tytoniu przeciętnie znajdujący się w papierosie, zawiera jej 1-2% w postaci związków z kwasami organicznymi. Palenie papierosa jest rodzajem suchej destylacji środka roślinnego w nim zawartego. W czasie palenia ok. 30% nikotyny jest wciągane głównym strumieniem do jamy ustnej, następnie do płuc, pozostała ulega spaleniu. W związku z tym do krwi może się dostać 0,5-3 mg nikotyny z jednego papierosa, w zależności od sposobu palenia (zaciągania się). Wiemy obecnie, że jednorazowe, szybkie wstrzyknięcie człowiekowi 50-75 mg winianu nikotyny wywołałoby natychmiastową śmierć. Taka dawka może się znajdować w jednym papierosie, nikt jednak nie umiera z powodu wypalenia jednego papierosa: wchłania się 1-2 mg nikotyny a reszta ulega spaleniu. Ponadto nikotyna jest szybko metabolizowana, unieczynniona w wątrobie i wydalana z moczem. Po ok. 2 godzinach od wypalenia 3 papierosów 90% wchłoniętej nikotyny rozkłada się lub wydala.

Małe dawki nikotyny pobudzają odpowiednie receptory w ośrodkowym układzie nerwowym oraz m.in. w rdzeniu nadnerczy co powoduje wyrzut katecholamin (zaliczamy do nich np. adrenalinę). Ośrodkowe pobudzenie może być odczuwane jako miłe pobudzenie lub uspokojenie w zależności od stanu emocjonalnego oraz indywidualnych skłonności palacza.

Dym tytoniowy zawiera kilka tysięcy związków chemicznych z czego ponad 40 to substancje rakotwórcze. Prowadzi on do powstania kilkunastu lokalizacji nowotworowych. Najsilniejszy jest oczywiście związek z nowotworami złośliwymi płuc, poza tym: krtani, gardła, przełyku, jamy ustnej, trzustki, pęcherza moczowego. Palenie zwiększa również ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia. Co ważne dla przyszłych rodziców, ma związek z takimi problemami jak niska masa urodzeniowa noworodka a nawet zespół nagłej śmierci noworodka. Pamiętajmy również że dym tytoniowy szkodzi nie tylko nam ale również osobom w naszym otoczeniu, jest to tzw. palenie bierne.

Problem przyrostu masy ciała związany z zaprzestaniem palenia tytoniu

Zaprzestanie palenia tytoniu prowadzi do przyrostu masy ciała u 80-90% osób osiągających stan abstynencji ale przekracza 10 kg tylko u 10-20%. Jest to trwały przyrost masy ciała chyba że dołożymy szczególnych starań aby mu zapobiec lub ponownie schudnąć (warto jest podjąć działanie zanim przytyje się kilka kilogramów więcej a schudnięcie stanie się jeszcze trudniejsze). Przed rozpoczęciem walki z nałogiem warto skorzystać z pomocy lekarza, który poinformuje o możliwościach terapeutycznych a także zajmie się monitorowaniem postępów oraz wagi.

Czy przejście na dietę w czasie rezygnacji z nałogu jest dobrym pomysłem?

Jednoczasowe przejście na dietę w czasie podejmowania próby zaprzestania palenia może utrudniać zerwanie z nałogiem jeśli wiąże się z uczuciem głodu. Istnieje ścisłe powiązanie neurofizjologiczne pomiędzy potrzebą zapalenia i zaspokojenia głodu. W związku z tym wielu ekspertów poleca nieprzechodzenie na dietę okresie zaprzestawania palenia tytoniu aczkolwiek dane nie są jednoznaczne.

Podsumowując, palacze powinni wiedzieć że palenie jest tak samo szkodliwe jak patologiczna otyłość (BMI>40 kg/m2) oraz że korzyści zdrowotne z zaprzestania palenia nie tylko zdecydowanie przeważają nad ryzykiem związanym z przyrostem masy ciała, ale występują pomimo tego ryzyka. Tak więc do dzieła!

lek. Hanna Brzozowska

Bibliografia:

M. Jarema, J. Rabe-Jabłońska „Psychiatria” str. 115-116

A. Szczeklik „Choroby wewnętrzne” kompendium, str. 439-441

Medycyna praktyczna nr 11/2012 „Przyrost masy ciała związany z zaprzestaniem palenia tytoniu- jak postępować” str. 59-62